Olivine ཀརསི་ཊལ་བཟོ་བཀོད་ཟེར་མི་འདི་ག་ཅི་སྨོ?
Olivine ཕྲ་རྡུལ་གྱི་བཟོ་བཀོད་ནང་ལུ་ རང་རྐྱང་སྦེ་ཡོད་མི་ silicon-oxygen tetrahedra (SiO4) འདི་ octahedral གི་ས་སྒོ་ནང་ལུ་ ལྕགས་རིགས་ཀྱི་གློག་རྫས་ཚུ་གིས་ མཐུད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། འ་ནི་བཟོ་བཀོད་འདི་ ཟུར་དྲུག་ཅན་གྱི་སྲོག་རླུང་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་སྒྲིག་བཀོད་ཅིག་སྦེ་མཐོང་ཚུགས་ནི་ཨིནམ་དང་ འདི་ཡང་ ཟུར་བརྒྱད་ཀྱི་སྟོང་ཆ་ཕྱེད་ཀ་འདི་ མེག་ནི་སི་ཡམ་དང་ ཡང་ན་ ལྕགས་གློག་རྡུལ་གྱིས་བཀང་ཡོདཔ་དང་ ཟུར་བཞི་གི་ས་སྟོང་འདི་ སི་ལི་ཀཱོན་གྱིས་བཀང་ཡོདཔ་ཨིན།
ཨོར་ཐོར་ཧོམ་བིག་འདྲ་མཉམ་དང་ ས་སྟོང་སྡེ་ཚན་གྱི་ཁྱད་ཆོས།
olivineསྡེ་ཚན་འདི་ གནམ་སྟོང་སྡེ་ཚན་Pbnmགི་འོག་ལུ་ཡོད་པའི་ orthorhombic crystal systemནང་ལུ་ ཕྲ་རྡུལ་བཟོཝ་ཨིན། འ་ནི་གཞི་རྩའི་འདྲ་མཉམ་འདི་གིས་ རྡུལ་ཕྲན་ཚུ་ ཕྲ་རྡུལ་གྱི་དྲྭ་མིག་ནང་ལུ་ ག་དེ་སྦེ་སྒྲིག་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་ན་དང་ འདི་གིས་ ས་གཏེར་གྱི་དངོས་ཁམས་ཁྱད་ཆོས་ཚུ་ལུ་ ཐད་ཀར་དུ་ ཤན་ཞུགས་འབདཝ་ཨིན་མས།
ཆ་ཕྲན་ནང་ཐིག་འདི་ནང་ མན་ངག་ཆ་ཕྲན་བཞི་ཡོདཔ་ཨིན་ (Z=4) དེ་ལས་ གཡས་ཟུར་ལུ་ཕན་ཚུན་མཐུད་མི་འདྲ་མཉམ་མེད་པའི་ཚད་ཐིག་གསུམ་སྟོནམ་ཨིན། ཕོརསི་ཊི་རའིཊ་ (Mg2SiO4) གི་དོན་ལུ་ སྤྱིར་བཏང་གི་དྲ་མིག་ཚད་གཞི་ཚུ་ ཧ་ལམ་ a=4.75 Å, b=10.20 Å, དང་ c=5.98 Å ཨིན། ཕ་ཡ་ལའིཊ་ (Fe2SiO4) ནང་ལུ་ འ་ནི་ཚད་གཞི་ཚུ་ a=4.82 Å, b=10.48 Å, དང་ c=6.09 Å ལུ་ དུམ་གྲ་ཅིག་རྒྱ་སྐྱེད་འགྱོཝ་ཨིན།
Pbnm གནམ་སྟོང་སྡེ་ཚན་གྱི་མིང་གནས་འདི་གིས་ ཁག་ཆེ་བའི་བཟོ་བཀོད་ཁ་གསལ་ཚུ་གསལ་བཏོན་འབདཝ་ཨིན། འ་ནི་གནམ་སྟོང་སྡེ་ཚན་འདི་ནང་ལུ་ མེ་ལོང་ཁོད་སྙོམས་དང་ གཡོ་འགུལ་ལྟེ་བ་ཚུ་ཡོདཔ་དང་ འདི་གིས་ རྡུལ་ཕྲན་གྱི་གནས་རིམ་ནང་ལུ་ དམིགས་བསལ་གྱི་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོགས་ལུས་ཚུ་བཟོཝ་ཨིན། བཟོ་བཀོད་ཀྱི་ནང་འཁོད་ལུ་ སྲོག་རླུང་གི་གནས་རིམ་མ་འདྲཝ་གསུམ་ཡོདཔ་ད་ འདི་ཡང་ O1དང་O2འདི་ མེ་ལོང་གུ་བཀལ་ཏེ་ཡོདཔ་ད་ O3འདི་ དམིགས་བསལ་གྱི་འདྲ་མཉམ་མེད་པའི་ སྤྱིར་བཏང་གི་གནས་རིམ་ནང་ལུ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
ཐེ་ཊ་ཧེཌ་རལ་དང་ཨོག་ཊ་ཧེཌ་རལ་མཉམ་འབྲེལ།
Olivineགི་བཟོ་བཀོད་ཀྱི་སྦུག་ལུ་ SiO4− tetrahedronཡོདཔ་ད་ འདི་ནང་ལུ་ siliconགི་རྡུལ་ཕྲན་འདི་ མཐའ་འཁོར་གྱི་སྲོག་རླུང་གི་རྡུལ་ཕྲན་བཞི་ལུ་ མཐུད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། འ་ནི་ tetrahedra ཚུ་ མཐའ་གཅིག་ཏུ་རང་དབང་ཅན་-ཁོང་གིས་ ཁྱིམ་ཚང་tetrahedra དང་ཅིག་ཁར་ སྲོག་རླུང་རྡུལ་ཕྲན་ཚུ་ བརྗེ་སོར་འབད་མི་བཏུབ་པས་ olivine འདི་ nesosilicate ཡང་ན་ orthosilicate ཟེར་དབྱེ་བ་ཕྱེ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། Si-O མཐུད་སྦྱོར་རེ་རེ་གིས་ ཧ་ལམ་ ༡.༦༣-༡.༦༦ Å འཇལ་ཚད་དང་ མཉམ་སྦྲེལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཤུགས་ཅན་སྟོནམ་ཨིན།
ཀྲེ་ཀྲ་ཧེ་གྲ་འདི་ གདོང་ཕྱོགས་ལུ་ སོ་སོ་སྦེ་ཡོདཔ་དང་ འདི་ཡང་ ཀིརིསི་ཀྲ་ལོ་གཱ་རཱ་ཕིག་སི་{{༠}}ཚངས་ཐིག་ལུ་ ཁད་སྙོམས་སྦེ་ཡོད་མི་གྲལ་ཐིག་བདའ་སྟེ་ ཡར་མར་ཕྱོགས་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། འ་ནི་སྒྲིག་བཀོད་འདི་གིས་ ལྕགས་རིགས་ཚུ་སྡོད་ཚུགས་པའི་ བཟོ་བཀོད་ཀྱི་ནང་འཁོད་ལུ་ རྒྱུན་ལམ་བཟོཝ་ཨིན་མས། སི་ལི་ཀཱོན་གློག་རྡུལ་འདི་གིས་ མེ་ལོང་ཁོད་སྙོམས་གུར་ལུ་སྡོད་མི་ ཕྲ་རྡུལ་གྱི་ཐོག་ལས་ ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ས་སྒོ་གཅིག་རྐྱངམ་ཅིག་བཟུང་དོ་ཡོདཔ་དང་ འདི་ཡང་ བཟོ་བཀོད་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་ སི་ལི་ཀཱོན་རྡུལ་ཕྲན་ཚུ་ག་ར་ འདྲ་མཉམ་གྱི་ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ལས་ འབྲེལ་བ་ཡོདཔ་སྦེ་ཨིན་མས།
ལྕགས་རིགས་ཀྱི་གློག་རྫས་ (སྤྱིར་བཏང་ལུ་ Mg2+ ཡང་ན་ Fe2+) གིས་ M1 དང་ M2 ཟེར་མི་ དབྱིབས་བརྒྱད་ཀྱི་ས་སྒོ་གཉིས་ བཟུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། M1 གི་ས་སྒོ་འདི་ གཡོ་སྒྱུ་ལྟེ་བ་ནང་ལུ་སྡོད་ཞིནམ་ལས་ མཐའ་འཁོར་གྱི་སྲོག་རླུང་རྡུལ་ཕྲན་དྲུག་ཡོད་པའི་ བཟོ་སྒྱུར་འབད་དེ་ཡོད་པའི་ octaedron ཅིག་བཟོཝ་ཨིན། ལྕགས་རིགས་-སྲོག་རླུང་མཐུད་སྦྱོར་གྱི་རིང་ཚད་M1 ནང་མེག་ནི་སི་ཡམ་གྱི་དོན་ལུ་ ཧ་ལམ་ 2.07-2.13 Å ལས་ ཁྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། M2 ས་ཁོངས་འདི་ མེ་ལོང་ཁོད་སྙོམས་གུར་ལུ་ཆགས་ཏེ་ MO གི་ཐག་རིང་ཚད་ 2.04-2.21 Å གི་བར་ན་སྦོམ་དང་ དུས་རྒྱུན་གྱི་ octahedron བཟོཝ་ཨིན།
M1དང་M2གི་བར་ནའི་ཁྱད་པར་འདི་གིས་ བཟོ་བཀོད་ནང་ལུ་ གློག་རྫས་མ་འདྲཝ་ཚུ་ ག་དེ་སྦེ་བཀྲམ་སྤེལ་འབདཝ་ཨིན་ན་ལུ་ ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན་མས། མག་ནེ་སི་ཡམ་-ལྕགས་སྲ་བརྟན་ཐབས་ཤེས་རིམ་པ་ནང་ Mg2+ དང་ Fe2+ གཉིས་ཀྱིས་ ས་ཁོངས་དགའ་གདམ་ཉུང་སུ་སྟོནམ་-གཉིས་ཆ་ར་གིས་ M1 དང་ M2 ས་ཁོངས་ཚུ་ གདམ་ཁ་ཤུགས་ཅན་མེད་པར་ བདག་འཛིན་འཐབ་ཨིན། ཨིན་རུང་ monticellite(CaMgSiO4)བཟུམ་གྱི་ calcium-ཡོད་པའི་ olivinesནང་ལུ་ Ca2+གློག་རྡུལ་སྦོམ་འདི་ M2གི་ས་སྒོ་སྦོམ་ནང་ལུ་འཛུལ་དོ་ཡོདཔ་ད་ Mg2+གིས་ M1གི་ས་སྒོ་ཆུང་ཀུ་ནང་ལུ་འཛུལ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
ཟུར་དྲུག་ཁ་བསྡམས་-བསྡུ་སྒྲིག་འབད་ཡོད་པའི་སྲོག་རླུང་གཞི་སྒྲོམ།
olivine གི་བཟོ་བཀོད་འདི་ འགྲེལ་བཤད་རྐྱབ་ནི་གི་ཐབས་ལམ་གཞན་མི་འདི་གིས་ སྲོག་རླུང་གི་དྲྭ་མིག་འདི་ལུ་ གཙོ་བོར་བསྟེནམ་ཨིན། སྲོག་རླུང་ཨེ་ནིའོན་ཚུ་གིས་ a-ཚངས་ཐིག་བདའ་སྟེ་ ཧ་ལམ་ཟུར་དྲུག་ཅན་གྱི་ཉེ་འདབས་-བཀང་ཡོད་པའི་ (hcp) ཨེ་རེ་ཅིག་བཟོཝ་ཨིན། འ་ནི་གཞི་བཀོད་འདི་གིས་ སི་ལི་ཀཱོན་དང་ལྕགས་རིགས་ཚུ་ རང་སོའི་གནས་ས་ལུ་བཞག་ནི་གི་དོན་ལས་ ལྕགས་རིགས་ཚུ་བྱིནམ་ཨིན།
འ་ནི་hcp སྲོག་རླུང་སྒྲིག་བཀོད་ཀྱི་ནང་འཁོད་ལུ་ ལྕགས་རིགས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་ཚུ་གིས་ ཕྱོགས་བརྒྱད་ཀྱི་སྟོང་ཆ་ཕྱེད་ཀ་བཀངམ་ཨིན་རུང་ སི་ལི་ཀཱོན་རྡུལ་ཕྲན་ཚུ་གིས་ ཕྱོགས་བཞི་གི་སྟོང་ཆ་བརྒྱད་ཆ་གཅིག་བཟུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། འ་ནི་གདམ་ཁ་ཅན་གྱི་ས་ཁོངས་འདི་གིས་ M2SiO4གི་ཁྱད་ཆོས་ olivine stoichiometryབཟོཝ་ཨིནམ་ད་ འདི་ནང་ལུ་ Mགིས་ divalent metal cationsགི་ངོ་བོ་སྟོནམ་ཨིན་མས།
སྲོག་རླུང་རྡུལ་ཕྲན་རེ་རེ་གིས་ སི་ལི་ཀོན་གཅིག་དང་ལྕགས་རིགས་རྡུལ་ཕྲན་གསུམ་ལུ་མཐུད་དེ་ མཐུག་ཚད་གསུམ་-གི་གཞི་བཀོད་ཅིག་བཟོཝ་ཨིན། སྲོག་རླུང་གི་རྡུལ་ཕྲན་ཚུ་འདྲ་མཉམ་མིན་པ་-སྲོག་རླུང་གི་གནས་རིམ་གསུམ་ (O1, O2, O3) ལུ་ མཐུན་འབྲེལ་གྱི་མཐའ་འཁོར་དང་ ཁྱིམ་ཚང་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་བར་ཐག་ཚུ་ དུམ་གྲ་ཅིག་སོ་སོ་ཡོདཔ་ཨིན། སྲོག་རླུང་གི་ས་སྒོ་ནང་ལུ་ ཁྱད་པར་ཆགས་མི་འདི་གིས་ སྤྱིར་བཏང་བཟོ་བཀོད་ཀྱི་མགུ་རྙོག་དྲགས་ལུ་ ལྷན་ཐབས་འབདཝ་མ་ཚད་ ཚ་དྲོད་རྒྱ་སྐྱེད་དང་ བསྡམ་ཚུགས་བཟུམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཚུ་ལུ་ཡང་ ཐོ་ཕོགཔ་ཨིན་མས།
མཐའ་མཚམས་-བགོ་བཤའ་རྐྱབ་མི་ ཨོ་ཀ་ཊ་ཧེཌ་ར་གི་བང་རིམ་ཚུ་ (༡༠༠) ཁོད་སྙོམས་ལུ་ མཉམ་འགྲོས་སྦེ་རྒྱ་སྐྱེད་འབདཝ་ཨིནམ་དང་ ཕར་ཚུར་{{༢}}འདི་ སོ་སོ་སྦེ་ཡོད་པའི་ SiO4 ཊེ་ཊ་ཧེཌ་ར་གིས་ འབྲེལ་མཐུད་འབདཝ་ཨིན། འ་ནི་བང་རིམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་འདི་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ གནོན་ཤུགས་ལག་ལེན་འཐབ་པའི་སྐབས་ལུ་ ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ལུ་འགྱུར་དོ་ཡོདཔ་དང་ འདི་ཡང་ འདི་གིས་ འཛམ་གླིང་གི་གདོང་ཁེབས་ནང་ལུ་ ཨོ་ལི་ཝིན་གྱི་འཕྲུལ་རིག་དང་ ས་ཡོམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཚུ་ལུ་ ཤན་ཞུགས་འབད་ནི་གི་འོས་འབབ་ཡོད་མི་འདི་བཟོཝ་ཨིན།
བརྟན་པོའི་ཐབས་ཤེས་དང་ གྲུབ་ཆའི་འགྱུར་ལྡོག།
Olivine གི་ཕྲ་རྡུལ་བཟོ་བཀོད་ཀྱིས་ མེག་ནི་སི་ཡམ་མཇུག་-འཐུས་མི་ཕོར་སི་ཊི་རའིཊ་ (Mg2SiO4) དང་ལྕགས་མཇུག་-འཐུས་མི་ཕ་ཡ་ལའིཊ་ (Fe2SiO4) གི་བར་ན་ མུ་མཐུད་བརྟན་པོའི་ཐབས་ཤེས་ཅིག་ བཀོད་སྒྲིག་འབདཝ་ཨིན། འ་ནི་སླ་བསྲེ་འདི་ Mg2+ (ionic radius ~0.72 Å) དང་ Fe2+ (ionic radius ~0.77 Å) གི་སྦོམ་ཆུང་འདི་ བརྒྱ་ཆ་༧དེ་ཅིག་ལས་བརྒལ་མེདཔ་ལས་ ཕྲ་རྡུལ་གྱི་བཟོ་བཀོད་འདི་ གནམ་མེད་ས་མེད་ བཟོ་སྒྱུར་མ་འབད་བར་ རང་དབང་ཅན་སྦེ་ ཚབ་བཙུགས་ཚུགསཔ་ཨིན།
བརྩམ་ཚུལ་ཚུ་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ Fo0Fa0 ༼ཡང་ན་ Fo00༽ བཟུམ་གྱི་ མོ་ལར་བརྒྱ་དཔྱ་གི་ཐོག་ལས་ བརྡ་སྟོནམ་ཨིནམ་ད་ འདི་གིས་ བརྒྱ་ཆ་༧༠ དེ་ཅིག་ forsterite དང་ བརྒྱ་ཆ་༣༠ དེ་ཅིག་ ཕ་ཡ་ལའིཊ་ཨིནམ་སྦེ་སྟོནམ་ཨིན། རྡོ་གི་རིགས་ལས་ རང་བཞིན་གྱི་ཨོ་ལི་ཝིན་འདི་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ Fo50ལས་ Fo90གི་བར་ན་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ mantle olivinesའདི་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ magnesianམངམ་སྦེ་ཡོདཔ་ད་ འདི་ཡང་ Fo99ལས་ Fo22གི་བར་ན་ཡོདཔ་ཨིན།
ལྕགས་ཀྱི་ནང་དོན་དང་གཅིག་ཁར་ དྲྭ་མིག་ཚད་གཞི་ཚུ་ ཧ་ལམ་རིམ་འགྲོས་སྦེ་ཡར་སེང་འགྱོཝ་ཨིན། Fe2+གིས་ Mg2+གི་ཚབ་ལུ་ ལྕགས་ཀྱི་ཚད་གཞི་སྦོམ་ཡོད་མི་འདི་གིས་ རྡུལ་ཕྲན་ཚུ་ དུམ་གྲ་ཅིག་ཐག་རིང་སར་བཏང་མི་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ ཁམས་ཕྲན་འདི་རྒྱ་སྐྱེད་འགྱོཝ་ཨིན་མས། འ་ནི་མཐུན་ལམ་འདི་ སྔོན་དཔག་འབད་ཚུགསཔ་ལས་ ཁམས་ཕྲན་གྱི་ཆ་ཚད་འདི་ འོས་འབབ་དང་ལྡནམ་སྦེ་ གཏན་གཏན་སྦེ་ olivine གི་གྲུབ་ཚུལ་འདི་ གཏན་འབེབས་བཟོ་ནི་གི་དོན་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་བཏུབ།
Mg-Fe ཚབ་བཙུགས་གཙོ་བོ་ལས་ལྷག་སྟེ་ olivine གི་བཟོ་བཀོད་ནང་ གཞན་མི་ cations ཆུང་ཀུ་ཅིག་ཡང་ བཙུགས་ཚུགས། ཀེལ་སི་ཡམ་འདི་ ཚད་འཛིན་ཅན་གྱི་ཚད་གཞི་ནང་ བཟོ་བཀོད་ནང་འཛུལ་ཏེ་ M2 ས་ཁོངས་ལུ་དགའ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། མངར་ཆ་ (in tephroite, Mn2SiO4) གིས་ མགར་རྫས་ཡང་ན་ ལྕགས་ཀྱི་ཚབ་ལུ་ ཆ་ཚང་སྦེ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཚུགས། ནི་ཀཱལ་དང་ཀོརོ་མིའམ་ དེ་ལས་ ཕེ་རིཀ་ལྕགས་ ༼Fe3+༽ ཚུ་གིས་ཡང་ ཚད་གཞི་ཆུང་ཀུ་སྦེ་འབད་རུང་ དབྱིབས་བརྒྱད་ཀྱི་ས་སྒོ་ནང་ལུ་ ཚབ་བཙུགས་ཚུགས་ནི་ཨིན་མས།
བཟོ་བཀོད་བརྟན་ལྷིང་དང་མཐོ་བའི་-གནོན་ཤུགས་པོ་ལི་མོརཕ།
Olivine གི་བཟོ་བཀོད་འདི་ དམིགས་བསལ་གྱི་གནོན་ཤུགས་དང་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནང་ལུ་རྐྱངམ་ཅིག་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་སྦེ་སྡོདཔ་ཨིན། འཛམ་གླིང་གི་ནང་འཁོད་ལུ་ གཏིང་ཚད་ཡར་སེང་འགྱོ་བའི་བསྒང་ལས་ olivine གི་སྒྲིག་བཀོད་འདི་ ནུས་ཤུགས་ཀྱི་ཐད་ཁར་ ལེགས་ཤོམ་མེདཔ་ལས་ ཕྲ་རྡུལ་གྱི་བཟོ་བཀོད་མ་འདྲཝ་ཡོད་པའི་ མཐུག་ཚད་ཅན་གྱི་ polymorphs ལུ་འགྱུར་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
གཏིང་ཚད་ཀི་ལོ་མི་ཀྲར་༤༡༠དེ་ཅིག་ལུ་ ༼༡༤ཇི་པི་ཨེ་གི་གནོན་ཤུགས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་༽ ཨོ་ལི་ཝིན་གྱིས་ ཕྱི་ཁའི་ཚ་དྲོད་ཀྱི་གནས་རིམ་ནང་ལུ་ wadsleyiteལུ་འགྱུར་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། འ་ནི་བསྒྱུར་བཅོས་འདི་ནང་ལུ་ སྲོག་རླུང་གི་དྲྭ་མིག་འདི་ ཟུར་དྲུག་ལས་ གྲུ་བཞི་གི་སྒྲིག་བཀོད་ལུ་སྤོ་བཤུད་འབད་བའི་སྐབས་ལུ་ བཟོ་བཀོད་ཀྱི་བསྐྱར་སྒྲིག་འབད་ནི་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན། Wadsleyite གིས་ orthorhombic symmetry འདི་བདག་འཛིན་འཐབ་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ བཟོ་བཅོས་འབད་དེ་ཡོད་པའི་ spinel-བཟུམ་གྱི་བཟོ་བཀོད་འདི་ octahedral མཉམ་འབྲེལ་གྱི་ནང་ལུ་ silicon རྡུལ་ཕྲན་ལ་ལུ་ཅིག་དང་གཅིག་ཁར་ ཆ་གནས་འབདཝ་ཨིན།
འཛམ་གླིང་གི་གཏིང་ཚད་ནང་ལུ་ ཀི་ལོ་མི་ཀྲར་༥༢༠དེ་ཅིག་གི་གཏིང་ཚད་ནང་ལུ་ wadsleyite འདི་ ringwooditeལུ་འགྱུར་ཏེ་ cubic spinelགི་བཟོ་བཀོད་འདི་ ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན། ringwoodite ནང་ལུ་ སི་ལི་ཀཱོན་ཆ་མཉམ་གྱིས་ ཕྱོགས་བཞི་གི་གནས་རིམ་མེན་པར་ ཕྱོགས་བརྒྱད་ཀྱི་ས་སྒོ་ཚུ་ བཟུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། འ་ནི་གནས་རིམ་གྱི་འགྱུར་བ་འདི་གིས་ ས་ཡོམ་རིག་པའི་མཁས་པ་ཚུ་གིས་ ས་ཡོམ་གྱི་རླབས་ཀྱི་མགྱོགས་ཚད་འདི་ མུ་མཐུད་མེདཔ་སྦེ་ ཤེས་རྟོགས་བྱུང་མི་གི་སྟུག་ཚད་འདི་ གློ་བུར་དུ་ཡར་སེང་འགྱོཝ་ཨིན།
འ་ནི་འགྱུར་བ་ཚུ་འབྱུང་མི་གི་གནོན་ཤུགས་འདི་ དྲོད་ཚད་དང་ གྲུབ་ཆ་ལུ་རག་ལསཔ་ཨིན། ལྕགས་-ཕྱུག་པའི་ཨོ་ལི་ཝིན་འདི་ མེག་ནི་སི་ཡམ་-ཕྱུགཔོ་གི་རིགས་ལས་ གནོན་ཤུགས་དམའ་བའི་སྐབས་ལུ་ འགྱུར་བཅོས་འགྱོཝ་ཨིན། ༨༠༠ ཌི་གི་རི་ལུ་ ཕོར་སི་ཊི་རའིཊ་གཙང་མ་འདི་ ༡༡.༨ ཇི་པི་ཨེ་ལུ་ ཝཌ་སི་ལེ་ཊི་ལུ་འགྱུར་དོ་ཡོདཔ་ད་ ཝཌ་སི་ལེ་ཊི་{{༦}}ལས་{{༧}}རིང་ཝུཌ་ཊི་འགྱུར་བ་འདི་ ༡༤ ཇི་པི་ཨེ་ལས་ལྷག་སྟེ་འབྱུངམ་ཨིན། ལྕགས་མཇུག་-འཐུས་མི་ཕ་ཡ་ལའིཊ་གིས་ wadsleyite བཟོ་བཀོད་འདི་ཡོངས་རྫོགས་སྦེ་བརྒལ་ཏེ་ གནོན་ཤུགས་དམའ་བའི་སྐབས་ལུ་ ཐད་ཀར་དུ་ ahrensite (ལྕགས་-འབག་མི་ ringwoodite analog) ལུ་འགྱུར་བཅོས་འབདཝ་ཨིན།
གནོན་ཤུགས་དང་དྲོད་ཚད་ཀྱི་བཟོ་བཀོད་ལན་འདེབས།
olivine གི་བཟོ་བཀོད་འདི་གིས་ གནོན་ཤུགས་བཀལ་མི་ལུ་ anisotropically ལན་གསལ་འབདཝ་ཨིན་མས། M2 octahedron གིས་ M1 octahedron ལས་ལྷག་སྟེ་ ཕོརསི་ཀྲིརའིཀྲ་ལས་ ཕ་ཡ་ལའིཀྲ་ཚུན་ཚོད་ གྲུབ་ཚུལ་ག་རའི་ནང་ལུ་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་སྦེ་ བསྡམ་བཞགཔ་ཨིན། འ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བསྡམ་བཞག་འདི་ M2ས་ཁོངས་ནང་ལུ་ འགོ་ཐོག་སྐད་ཤུགས་སྦོམ་དང་ མཐུད་འབྲེལ་རིམ་སྒྲིག་ནང་ལུ་ བསྒྱུར་བཅོས་མང་སུ་ཡོད་ནི་འདི་གིས་ འབྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
གཅིག་-ཕྲ་རྡུལ་X-འོད་འཕྲོ་འོད་འཕྲོ་ཞིབ་འཇུག་ 8 GPa ཚུན་གྱིས་ M2-O མཐུད་སྦྱོར་གྱི་རིང་ཚད་འདི་ གནོན་ཤུགས་འོག་ལུ་ M1-O མཐུད་སྦྱོར་ལས་མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་ཐུང་ཀུ་འགྱོཝ་ཨིནམ་སྦེ་གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། M1 octahedron འདི་ ལྕགས་ཀྱི་ནང་དོན་ཡར་སེང་འགྱོ་བའི་བསྒང་ལས་ བསྣར་ཚུགས་མི་འདི་ ཉུང་སུ་ཅིག་འགྱོཝ་ཨིནམ་དང་ འདི་གིས་ ལྕགས་འདི་ མེག་ནི་སི་ཡམ་ལས་ལྗིད་ཆེཝ་ལས་ འགོ་ཐོག་ལུ་ གྲུབ་འབྲས་འདི་ ༼སྤྱིར་བཏང་བསྣར་ཚུགས་མི་ལུ་ལྡོག་ཐབས་༽ ཕོརསི་ཀྲིརཀྲ་ལས་ ཕ་ཡ་ལའིཀྲ་ལུ་ དུམ་གྲ་ཅིག་ཡར་སེང་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
དྲོད་ཚད་ཀྱིས་ བཟོ་བཀོད་ལུ་ སོ་སོ་སྦེ་ གནོད་པ་བརྐྱབ་ཨིན། དྲོད་བཏགས་མི་འདི་གིས་ བི་{{༡}}ཚངས་ཐིག་གིས་ ཚ་དྲོད་རྒྱ་སྐྱེད་འཇལ་ཚད་སྦོམ་ཤོས་སྟོནམ་ཨིན་མི་དང་གཅིག་ཁར་ ཡུ་ནིཊི་ནང་ཐིག་འདི་རྒྱ་སྐྱེད་འབདཝ་ཨིན། དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་-ཞིབ་འཇུག་གིས་ དྲོད་ཚད་༩༠༠ ཚུན་ M-O མཐུད་སྦྱོར་གྱི་རིང་ཚད་འདི་ ལམ་ལུགས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ ཡར་སེང་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ གཞི་རྟེན་བཟོ་བཀོད་ཀྱི་ ཊོ་པོ་ལོ་ཇི་འདི་ དྲོད་ཚད་བཞུ་མ་ཚུགས་ཚུན་ཚོད་ འགྱུར་བ་མེད་པར་ ལུས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
SiO4 tetrahedra འདི་ ལྕགས་-སྲོག་རླུང་ octahedra དང་ཕྱདཔ་ད་ གནམ་མེད་ས་མེད་ སྒྲིང་སྒྲིང་སྦེ་ཐོན་ཡོདཔ་ཨིན། Si-O མཐུད་སྦྱོར་གྱི་རིང་ཚད་འདི་ Si-O མཐུད་སྦྱོར་གྱི་མཉམ་སྦྱོར་ཁྱད་ཆོས་ཤུགས་ཅན་ལས་བརྟེན་ཏེ་ གནོན་ཤུགས་དང་དྲོད་ཚད་གང་རུང་དང་གཅིག་ཁར་ ཉུང་ཤོས་ཅིག་འགྱུར་བཅོས་འགྱོཝ་ཨིན། བཟོ་བཀོད་ཀྱི་བསྒྱུར་བཅོས་མང་ཤོས་ཅིག་རང་ M-O མཐུད་སྦྱོར་གྱི་རིང་ཚད་དང་ ཟུར་མང་པོའི་བར་ནའི་གྲུ་ཟུར་ཚུ་ བདེ་སྒྲིག་འབད་མི་ལས་འབྱུངམ་ཨིན།
ལི་ཐི་ཡམ་-གློག་རྡུལ་གློག་རྫས་འཕྲུལ་རིག་ནང་ཨོ་ལི་ཝིན་གྱི་བཟོ་བཀོད།
2018 ལོར་ཨོ་ལི་ཝིན་གྱི་བཟོ་བཀོད་གཞི་བཀོད་ཀྱིས་ ཁག་ཆེ་བའི་འཕྲུལ་རིག་ལག་ལེན་འཚོལ་ཡོད།ལི་ཐི་ཡམ་ལྕགས་ཕོསི་ཕེཊ་གློག་རྫས།(LiFePO4 ཡང་ན་ LFP)། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༦ལུ་ ལི་ཐི་ཡམ་ལྕགས་ཀྱི་ཕོསི་ཕེཊ་གིས་ ས་གཏེར་གྱི་ཨོ་ལི་ཝིན་བཟུམ་སྦེ་ གཞི་རྩའི་ཨོ་ལི་ཝིན་གྱི་བཟོ་བཀོད་འདི་ ལག་ལེན་འཐབ་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ ཕོསི་ཕེཊ་སྡེ་ཚན་གྱིས་ སོ་སོ་སྦེ་ཡོད་མི་ silicate tetrahedraགི་ཚབ་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་ནུག
LiFePO4 ནང་ལུ་ བཟོ་བཀོད་འདི་གིས་ དྲྭ་མིག་ཚད་གཞི་ a=6.008 Å, b=10.334 Å, དང་ c=4.693 Å དང་ཅིག་ཁར་ ཨོར་ཐོར་ཧོམ་བིག་འདྲ་མཉམ་ (བར་སྟོང་སྡེ་ཚན་ Pnma/Pbnm) བདག་འཛིན་འཐབ་ཨིན། ལྕགས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་ཚུ་གིས་ དབྱིབས་བརྒྱད་ཀྱི་ས་སྒོ་ནང་ལུ་སྡོད་དོ་ཡོདཔ་དང་ ཕོསི་ཕོ་རཱསི་གི་རྡུལ་ཕྲན་ཚུ་གིས་ དབྱིབས་བཞི་གི་ས་སྒོ་ནང་ལུ་སྡོད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
ཁྱད་པར་གཙོ་བོ་འདི་ ལི་ཐི་ཡམ་ཀ་ཊི་ཡོན་ཁ་སྐོང་ནང་ལུ་ཡོདཔ་ཨིན། ལི་ཐི་ཡམ་གློག་རྡུལ་ཚུ་ བཟོ་བཀོད་ཀྱི་ནང་འཁོད་ལུ་ དབྱིབས་བརྒྱད་ཀྱི་ རྒྱུན་ལམ་ནང་ལུ་ གནས་ཏེ་ཡོདཔ་དང་ འདི་ཡང་ ཟིག་ཟིག་བཟོ་རྣམ་ནང་ལུ་ གོ་རིམ་སྒྲིག་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། འཕྲུལ་ལྟོ་གློག་མེ་བླུགས་ནི་དང་ གློག་མེ་བཏོན་པའི་སྐབས་ ལི་ཐི་ཡམ་གློག་རྡུལ་ཚུ་ གཞི་རྟེན་ཨོ་ལི་ཝིན་གཞི་བཀོད་འདི་ མ་བཤིག་པར་ འ་ནི་རྒྱུ་ལམ་ཚུ་ནང་ལས་ ལོག་བཏོན་ཞིནམ་ལས་ བཙུགས་ཚུགས། ལྕགས་འདི་ ལི་ཐི་ཡམ་ནང་ན་དང་ཕྱི་ཁར་འགྱོ་བའི་སྐབས་ལུ་ གློག་ཚད་འདྲ་མཉམ་བཞག་ནི་གི་དོན་ལུ་ Fe2+ དང་ Fe3+ གི་བར་ན་ redox cycling འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
འདི་བཟོ་བཀོད་བརྟན་ཏོག་ཏོ་-ཤུགས་ཆེ་བའི་ཨོ་ལི་ཝིན་བཟོ་བཀོད་-ལས་ཤུལ་འཛིན་འབད་མི་འདི་གིས་ LiFePO4 གློག་རྫས་ཚུ་ལུ་ ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ཉེན་སྲུང་གི་ཁྱད་ཆོས་དང་ འཁོར་རིམ་གྱི་ཚེ་སྲོག་རིངམོ་བྱིནམ་ཨིན། phosphate tetrahedraནང་ལུ་ཡོད་པའི་ P-O covalent bondsགིས་ སྲོག་རླུང་བཏོན་ནི་ལས་ བཀག་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ད་ འདི་གིས་ གཞན་མི་ lithium-གློག་རྫས་རྫས་ཁམས་རིག་པ་ཚུ་ལུ་ གནོད་སྐྱོན་རྐྱབ་མི་ ཚ་དྲོད་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ཚུ་ བཀག་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ཨེལ་ཨེཕ་པི་གློག་རྫས་ཚུ་གིས་ ལྕོགས་གྲུབ་རྒྱུན་སྐྱོང་འབད་བའི་སྐབས་ གློག་ཤུགས་{{༨}}བཏོན་གཏང་འཁོར་རིམ་༣༠༠༠ ལྷགཔ་ཅིག་གྲུབ་ཚུགས།
Olivine གི་བཟོ་བཀོད་འདི་གིས་ ཚད་འཛིན་གཅིག་བཀལཝ་ཨིན། འདི་ཡང་ lithium ions འདི་ མཐོང་སྣང་གསུམ་ནང་ལུ་ རང་དབང་ཅན་སྦེ་འགྱོ་ནི་མེན་པར་ མཐོང་སྣང་གཅིག་གི་བརྒྱུད་ལམ་བརྒྱུད་དེ་ ཁྱབ་སྤེལ་འགྱོ་དགོཔ་ཨིན། འདི་གིས་ གློག་རྡུལ་རྒྱུན་སྤེལ་དང་ ཚད་གཞི་ལྕོགས་གྲུབ་ཚུ་ བཀག་ཆ་འབདཝ་ཨིན། ཞིབ་འཚོལ་པ་ཚུ་གིས་ འ་ནི་འདི་ ནེ་ནོ་བཟོ་བཀོད་ཀྱི་ཐོག་ལས་ ༼ཁྱབ་སྤེལ་གྱི་ལམ་འདི་ཐུང་ཀུ་བཟོ་ནི་གི་དོན་ལས་ རྡུལ་ཕྲན་གྱི་སྦོམ་ཆུང་འདི་མར་ཕབ་འབད་ནི་༽ དང་ ནག་རྫས་བཀབ་ནི་ ༼གློག་རིག་གི་རྒྱུན་སྤེལ་འདི་ཡར་དྲག་བཏང་ནི་༽ གི་ཐོག་ལས་ ཐབས་ཤེས་བཏོནམ་ཨིན། བཟོ་བཅོས་འབད་མི་ཐོན་རིམ་ ལི་ཐི་ཡམ་མངྒ་ནིསི་ལྕགས་ཕོསི་ཕེཊ་ ༼ཨེལ་ཨེམ་ཨེཕ་པི་༽ གིས་ ཨོ་ལི་ཝིན་གྱི་བཟོ་བཀོད་འདི་ བདག་འཛིན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་དང་ ལྕགས་ལ་ལུ་ཅིག་གི་ཚབ་ལུ་ མངར་ནིསི་བཙུགས་ཏེ་ ལག་ལེན་འཐབ་མི་གི་གློག་ཤུགས་ཡར་སེང་འབདཝ་ཨིན།
ཕྲ་རྡུལ་བཟོ་བཀོད་གཏན་འབེབས་ཐབས་ལམ།
དེང་སང་གི་ཨོ་ལི་ཝིན་བཟོ་བཀོད་ཀྱི་ཧ་གོ་ཐངས་འདི་ ངོ་མ་རང་ ཨེགསི་{{༠}}རེ་འོད་དབྱེ་ཐབས་རིག་ལས་འོངམ་ཨིན། William Lawrence Bragg དང་ GB Brown གིས་ འགོ་དང་པ་ར་ སྤྱི་ལོ་༡༩༢༦ལུ་ X-ray ཕྲ་རྡུལ་གྱི་ཐབས་ལམ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ forsterite གི་ཕྲ་རྡུལ་བཟོ་བཀོད་འདི་ གཏན་འབེབས་བཟོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁོང་གི་ལཱ་གིས་ olivine འདི་ SiO4 tetrahedra-ཟེར་མི་ ས་གཏེར་རིག་པའི་གཞི་འགྱམ་གྱི་ཤེས་རྟོགས་ཅིག་ཨིནམ་སྦེ་ གཞི་བཙུགས་འབད་ནུག
རྐྱང་པའི་-ཕྲ་རྡུལ་ཨེགསི་-འོད་འཕྲོ་འོད་འཕྲོ་འདི་ བཟོ་བཀོད་གཏན་འབེབས་གཏན་གཏན་གྱི་དོན་ལུ་ གསེར་གྱི་ཚད་གཞི་སྦེ་ལུསཔ་ཨིན། ཨོ་ལི་ཝིན་ཕྲ་རྡུལ་ཆུང་ཀུ་ཅིག་ (སྤྱིར་བཏང་ལུ་ ༠.༡{{༤}}༠.༥ ཨེམ་ཨེམ་) འདི་ གོ་ནིའོ་མི་ཊར་གུ་བཙུགས་ཏེ་ གློག་པར་གྱི་འོད་འཕྲོ་བརྒྱུད་དེ་ བསྒྱིརཝ་ཨིན། འོད་དབྱེ་གི་དཔེ་རིས་ནང་ལུ་ ངོ་རྐྱང་གི་འོད་མདངས་སྟོང་ཕྲག་ལས་བཅད་དེ་ཡོདཔ་དང་ འདི་ཚུ་རེ་རེ་གིས་ ཕྲ་རྡུལ་གྱི་ཁོད་སྙོམས་ཆ་ཚན་སོ་སོ་སྦེ་སྟོནམ་ཨིན། མགུ་རྙོག་དྲགས་ཀྱི་མཉེན་ཆས་འདི་གིས་ རྡུལ་ཕྲན་གྱི་གནས་རིམ་དང་ ཚ་དྲོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ དེ་ལས་ ས་ཁོངས་ཚུ་ བལྟ་བརྟོག་འབད་མི་ འོད་དབྱེ་གི་ཤུགས་ཚད་དང་མཐུན་སྒྲིག་འབད་ནི་གི་དོན་ལས་ བཙག་འཐུ་འབདཝ་ཨིན།
ནིའུ་ཀྲོན་འོད་དབྱེ་འདི་གིས་ ལྷན་ཐབས་ཀྱི་བརྡ་དོན་བྱིནམ་ཨིནམ་དང་ འདི་ཡང་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཆུ་གི་རྡུལ་ཕྲན་ཚུ་ ༼ཆུ་གི་གནས་རིམ་ནང་ལུ་༽ ག་སྟེ་ལུ་ཡོདཔ་ཨིན་ན་དང་ མེག་ནི་སི་ཡམ་དང་ཨེ་ལུ་མི་ནིའམ་བཟུམ་གྱི་ གློག་རྫས་གྱངས་ཁ་ཅོག་ར་འཐདཔ་འབད་མི་ འབྱུང་བ་ཚུ་གི་བར་ན་ དབྱེ་བ་ཕྱེ་ནི་ལུ་ ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན། གློག་མེད་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་བརྟག་དཔྱད་ལུ་ ཕྲ་རྡུལ་སྦོམ་དང་ གློག་མེད་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡོད་པའི་ དམིགས་བསལ་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་དགོཔ་ཨིན་རུང་ འདི་གིས་ རྡོ་ཁབ་ལེན་གྱི་བཟོ་བཀོད་དང་ འོད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ལ་ལུ་ཅིག་གི་གནས་ས་ཚུ་ ཐག་བཏོག་ནི་གི་དོན་ལས་ ཀྲིག་ཀྲི་མཐོ་དྲགས་སྦེ་བྱིནམ་ཨིན།
གློག་རྫས་ཕྲ་གཟུགས་མཐོང་ཆས་ ༼ཀྲི་ཨི་ཨེམ་༽ གིས་ ནེ་ནོ་འཇལ་ཚད་ནང་ལུ་ ཨོ་ལི་ཝིན་གྱི་བཟོ་བཀོད་འདི་བརྟག་དཔྱད་འབད་དེ་ སྐྱོན་དང་ མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ས་མཚམས་ དེ་ལས་ འོད་དབྱེ་གི་ཐབས་ལམ་ནང་ལུ་ མཐོང་མ་ཚུགས་པའི་ ས་གནས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཚུ་ གསལ་བཏོན་འབདཝ་ཨིན། མཐོ་དྲགས་-གསལ་ཚད་ཀྱི་ཊི་ཨི་ཨེམ་གྱིས་ རྡུལ་ཕྲན་གྱི་སྒྲིག་བཀོད་འདི་ཐད་ཀར་དུ་མཐོང་ཚུགས་པའི་ རྡུལ་ཕྲན་ཀ་ཆེན་རེ་རེ་བཞིན་དུ་པར་བཏབ་ཚུགས། འ་ནི་འདི་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ བཟོ་རྣམ་འགྱུར་བའི་དཔེ་ཚད་དང་ ཡང་ན་ ཐག་རིང་ཐུང་ནང་ལུ་ བཟོ་བཀོད་མ་འདྲཝ་སྦེ་ཡོད་མི་གནས་རིམ་གྱི་འགྱུར་བ་ཚུ་ལྷབ་པའི་སྐབས་ལུ་ ཤུགས་ཅན་ཅིག་ལུ་འགྱུརཝ་ཨིན།
Raman དང་ infrared spectroscopy གིས་ དར་འགྱུར་གྱི་ཐབས་ལམ་བརྒྱུད་དེ་ olivin གི་བཟོ་བཀོད་འདི་ འཚོལ་ཞིབ་འབདཝ་ཨིན། SiO4 tetrahedron ལུ་ གཞི་རྩའི་དར་ཁྱབ་ཐབས་ལམ་བཞི་ཡོདཔ་ད་ དེ་གི་བསྐྱར་འབྱུང་འདི་ Si-O མཐུད་སྦྱོར་གྱི་ནུས་ཤུགས་དང་ མཐའ་འཁོར་གྱི་བཟོ་བཀོད་མཐའ་འཁོར་ལུ་རག་ལསཔ་ཨིན། འདི་ཡང་ Fe-O མཐུད་སྦྱོར་འདི་ Mg-O མཐུད་སྦྱོར་ལས་ ཞན་ཁོག་ཡོདཔ་ལས་ འདི་གིས་ དར་ཁྱབ་ཀྱི་བསྐྱར་འབྱུང་འདི་ སྔོན་དཔག་འབད་ཚུགས་པའི་ཐབས་ལམ་ནང་ལུ་ ཐོ་ཕོགཔ་ཨིན་མས། འ་ནི་འོད་བརླབས་ཀྱི་ཐབས་རིག་ཚུ་གིས་ -གཏོར་བཤིག་མེད་པར་ལཱ་འབདཝ་ཨིནམ་དང་ དཔེ་ཚད་ཆུང་ཀུ་དང་ ཡང་ན་ བཙུགས་མི་ཚུ་ ཁྱད་ཆོས་བཏོན་ཚུགས།
དངོས་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་དངོས་ལུ་ བཟོ་བཀོད་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན།
ཕྲ་རྡུལ་གྱི་བཀོད་སྒྲིག་འདི་གིས་ olivine གི་བལྟ་བརྟོག་འབད་ཚུགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཚུ་ ཐད་ཀར་དུ་ཚད་འཛིན་འབདཝ་ཨིན། ས་གཏེར་འདི་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ olive-ལྗང་ཁུ་སྦེ་མཐོངམ་ཨིནམ་ད་ འདི་ཡང་ octahedralམཉམ་འབྲེལ་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་ Fe2+ ionsགིས་ དམིགས་བསལ་གྱི་རླབས་ཀྱི་ཐག་ཚད་ནང་ལུ་ འོད་འདི་ ཐིམ་སྟེ་ ལྗང་ཁུ་སྦེ་བཏངམ་ཨིན་མས། ཕོར་སི་ཊི་རའིཊ་གཙང་མ་འདི་ ཚོས་གཞི་མེད་པར་ སེརཔོ་སྦེ་ -ལྗང་ཁུ་སྦེ་ཡོདཔ་ད་ ལྕགས་-ཕྱུགཔོ་སྦེ་ཡོད་མི་འདི་ ལྗང་ཁུ་ལས་ རྒྱ་སྨུག་-ནགཔོ་སྦེ་མཐོངམ་ཨིན།
Olivineགིས་ ཁ་ཕྱེ་ནི་མེན་པར་ conchoidal fractureསྟོན་དོ་ཡོདཔ་ད་ འདི་ཡང་ ཕྱོགས་ག་རའི་ནང་ལུ་ འདྲ་མཉམ་སྦེ་རང་ མཐུན་འབྲེལ་བཟོ་མི་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ཨིན་མས། མའི་ཀཱསི་དང་ ཡང་ན་ བང་རིམ་སི་ལི་ཀེཊ་གི་ནང་ལུ་ ཤོག་ལེབ་བཟོ་བཀོད་ཚུ་དང་ག་བསྡུར་འབད་ཚུགས་པའི་ བཟོ་བཀོད་ནང་ལུ་ ཞན་ཁོག་གི་ཁོད་སྙོམས་མེདཔ་ཨིན། Olivine འདི་ ཆག་པའི་སྐབས་ལུ་ དམིགས་བསལ་གྱི་ crystallographic གི་ས་སྒོ་ནང་ལུ་ ཁ་ཕྱེ་འགྱོ་ནི་མེན་པར་ བཟོ་བཀོད་ནང་ལུ་ དུས་རྒྱུན་མེད་པར་ ཆག་འགྱོཝ་ཨིན་མས།
ཨོར་ཐོར་ཧོམ་བིག་འདྲ་མཉམ་གྱིས་ ཨེ་ནི་སོ་ཊོཔ་ཁྱད་ཆོས་ཚུ་གསར་བསྐྲུན་འབདཝ་ཨིན་-དངོས་ཁམས་ཁྱད་ཆོས་ཚུ་ ཕྲ་རྡུལ་གྱི་ཕྱོགས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ སོ་སོ་སྦེ་འོངམ་ཨིན། ས་ཡོམ་གྱི་རླབས་ཀྱི་མགྱོགས་ཚད་འདི་ ཕྲ་རྡུལ་གྱི་ཚངས་ཐིག་དང་འབྲེལ་བའི་ ཁྱབ་སྤེལ་གྱི་ཕྱོགས་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ སོ་སོ་སྦེ་འོངམ་ཨིན། མགྱོགས་ཚད་མགྱོགས་ཚད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་འདི་ a-ཚངས་ཐིག་དང་ མགྱོགས་ཚད་བར་མ་འདི་ c-ཚངས་ཐིག་ལུ་ དེ་ལས་ མགྱོགས་ཚད་མགྱོགས་ཚད་འདི་ b-ཚངས་ཐིག་ལུ་མཐུན་སྒྲིག་འབདཝ་ཨིན། འ་ནི་ས་ཡོམ་གྱི་ཁྱད་པར་འདི་གིས་ ས་ཆའི་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་མཁས་པ་ཚུ་ལུ་ ས་ཡོམ་གྱི་ཕྱོགས་དང་ འོད་ཚད་ཚུ་ དོན་འགྲེལ་འབད་ནི་ལུ་ ཕན་ཐོགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
བརྟན་ཚད་ (6.5-7 Mohs scale ཐོག་ལུ་) དང་མཐུག་ཚད་ (3.27-3.37 g/cm3 forsterite དང་ 4.39 g/cm3 ཕ་ཡ་ལའིཊ་) གཉིས་ཆ་ར་ བཟོ་བཀོད་ཀྱི་བརྟན་པོ་དང་ ལྕགས་རིགས་དང་སྲོག་རླུང་མཐུད་སྦྱོར་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ལུ་འབྲེལ་བ་ཡོདཔ་ཨིན། སྲོག་རླུང་གི་གཞི་བཀོད་མཐུག་དྲགས་དང་ ཨོ་ལི་ཝིན་གྱི་བཟོ་བཀོད་ནང་ལུ་ ལྕགས་རིགས་སྲོག་རླུང་གི་ཐག་རིང་ཚད་ཐུང་ཀུ་ཡོད་མི་འདི་གིས་ འཛམ་གླིང་གཏིང་ཟབ་པའི་གནས་སྟངས་ནང་ལུ་ རྫས་ཁམས་གནམ་གཤིས་ལུ་ བཀག་ཚུགས་པའི་ ས་གཏེར་མཐུག་དྲགས་ཅིག་བཟོཝ་ཨིན།
བཟོ་བཀོད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་གནམ་གཤིས།
ངོ་མ་གི་ olivine crystals ནང་ལུ་ བཟོ་བཀོད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོདཔ་ལས་ ཁོང་གི་སྤྱོད་ལམ་ལུ་ གནམ་མེད་ས་མེད་གནོད་པ་ཡོདཔ་ཨིན། གནས་ཚད་ཀྱི་སྐྱོན་ཚུ་ཡང་ ས་སྟོང་ ༼རྡུལ་ཕྲན་མེད་མི་དང་ བར་མཚམས་ ༼རྡུལ་ཕྲན་ཁ་སྐོང་ཚུ་ སྤྱིར་བཏང་མི་མེད་པའི་གནས་ས་ལུ་ བཙིར་ཡོདཔ་ཨིན་༽ དེ་ལས་ ཚབ་མའི་སྐྱོན་ ༼སྤྱིར་བཏང་གི་ས་སྒོ་ནང་ལུ་ རྡུལ་ཕྲན་འཛོལ་བ་༽ ཚུ་ཨིན། འ་ནི་སྐྱོན་ཚུ་ དཀོན་དྲགས་ཅིག་ཨིན་རུང་ གློག་རྡུལ་འགུལ་སྐྱོད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་བཟོ་སྟེ་ ཁྱབ་སྤེལ་གྱི་ཚད་གཞི་དང་ གློག་མེ་གི་རྒྱུན་སྤེལ་ཚུ་ ཚད་འཛིན་འབདཝ་ཨིན།
དུས་རྒྱུན་གྱི་ཕྲ་རྡུལ་སྒྲིག་བཀོད་འདི་ བརྡལ་བཤིག་འགྱོ་སའི་ གྲལ་ཐིག་སྐྱོན་ཚུ་གིས་-ཨོ་ལི་ཝིན་གྱི་འཕྲུལ་རིག་རྒྱུ་དངོས་ཚུ་ དབང་ཤུགས་འབདཝ་ཨིན། Dislocation creep ༼འ་ནི་ཐིག་སྐྱོན་ཚུ་ ཕྲ་རྡུལ་བརྒྱུད་དེ་འགྱོ་མི་༽ གིས་ ས་ཁམས་རིག་པའི་དུས་ཚོད་ཀྱི་འོག་ལུ་ mantle olivine གི་ནང་ལུ་ བཟོ་རྣམ་འགྱུར་བའི་ཐབས་ལམ་སྦོམ་ཤོས་ཅིག་སྟོནམ་ཨིན། དམིགས་བསལ་གྱི་བཤུད་ལམ་ལུགས་འདི་གིས་ ༼crystallographic གི་ཁོད་སྙོམས་དང་ གཡོ་འགུལ་གྱི་ཕྱོགས་ཚུ་༽ olivine གི་འབྲུ་སྣ་ཚུ་ ག་དེ་སྦེ་འགྱུར་བཅོས་འགྱོཝ་ཨིན་ན་དང་ གདམ་ཁ་ཅན་གྱི་ crystallographic གི་གོམས་འདྲིས་ཚུ་ གཏན་འབེབས་བཟོཝ་ཨིན།
འབྲུ་སྣ་གི་ས་མཚམས་དང་ མཚེ་མའི་ས་མཚམས་བཟུམ་གྱི་ རྒྱ་སྐྱེད་འབད་བའི་སྐྱོན་ཚུ་གིས་ ཕྲ་རྡུལ་གྱི་བཟོ་བཀོད་འདི་ ཕྱོགས་གཅིག་ལས་ གཞན་མི་ཅིག་ལུ་ འགྱུར་བཅོས་འགྱོ་སའི་ ངོས་འདྲ་བ་བཟོཝ་ཨིན། འ་ནི་མཚམས་ཚུ་གིས་ འཕྲུལ་རིག་གི་ནུས་ཤུགས་ལུ་ ཐོ་ཕོགཔ་མ་ཚད་ རྫས་ཁམས་བསྒྱུར་བཅོས་འབད་ནི་གི་དོན་ལུ་ མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་ ཁྱབ་སྤེལ་འགྱོ་ནི་གི་ལམ་བྱིནམ་ཨིན། འབྲུ་སྣ་འོག་མའི་མཚམས་-དམའ་བ་-ཟུར་མཚམས་ཚུ་ བརྗེ་སོར་གྱི་གོ་རིམ་ལས་གྲུབ་པའི་- བཟོ་རྣམ་འགྱུར་བའི་ཨོ་ལི་ཝིན་ནང་གོང་འཕེལ་འགྱོ་སྟེ་ བཟོ་རྣམ་འགྱུར་བའི་བྱུང་རབས་ཚུ་ཐོ་བཀོད་འབདཝ་ཨིན།
འཛམ་གླིང་གི་ཁ་ཐོག་ལུ་ བཟོ་བཀོད་སྒྲིང་སྒྲིང་ཡོད་རུང་ གནམ་གཤིས་འདི་ མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་འགྱུར་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཆུའི་རྡུལ་རྟེན་ཚུ་གིས་ སྐྱོན་དང་འབྲུ་གི་ས་མཚམས་བདའ་སྟེ་ བཙུགས་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ད་ འདི་གིས་ olivineགི་གཞི་བཀོད་དང་གཅིག་ཁར་ འབྲེལ་བ་འཐབ་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། བསྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་མང་ཤོས་ཅིག་རང་ ཆུའི་རྡུལ་རྟེན་ཚུ་ བཟོ་བཀོད་ནང་ལུ་བཙུགས་པའི་སྐབས་ལུ་ འབྱུང་མི་ serpentine འདི་ཨིན། 2Mg2SiO4 + 3H2O → Mg3Si2O5(OH)4 + Mg(OH)2. འདི་བཟུམ་གྱི་འགྱུར་ལྡོག་འདི་གིས་ འབོར་ཚད་ངོ་མ་འདི་ བརྒྱ་ཆ་༣༠-༤༠ གི་བར་ན་རྒྱ་སྐྱེད་འབད་དེ་ ཨོ་ལི་ཝིན་བཟོ་བཀོད་ངོ་མ་འདི་ མེདཔ་བཏང་སྟེ་ དེ་གི་ཚབ་ལུ་ ཤོག་ལེབ་སི་ལི་ཀེཊ་གི་བང་རིམ་ཚུ་བཙུགསཔ་ཨིན།
བསྒྱུར་བཅོས་འབད་བའི་ཐོན་སྐྱེད་གཞན་ཚུ་ཡང་ iddingsite ༼ལྕགས་བཙའ་རྫས་དང་འདམ་རྫབ་ཀྱི་ས་གཏེར་གྱི་སླ་བསྲེ་ཕྲ་མོ་༽ དང་ bowlingite ༼ཆུ་བཙུགས་པའི་ལྕགས་-འབག་མི་ silicates༽ ཚུ་ཨིན། འ་ནི་བསྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་བྱ་རིམ་འདི་ ཆུ་གིས་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་སྦེ་ བཟོ་བཀོད་ནང་ལུ་འཛུལ་ཚུགས་པའི་ ས་སྒོ་དང་ ཕྲ་རྡུལ་གྱི་མཐའམ་བདའ་སྟེ་ མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་འགྱོཝ་ཨིན། pseudomorphic ཚབ་བཙུགས་ནི་འདི་ འགྱུར་བཅོས་འགྱོ་བའི་སྐབས་ལུ་ ཕྱི་ཁའི་ཕྲ་རྡུལ་གྱི་དབྱིབས་འདི་ བདག་འཛིན་འཐབ་སྟེ་ཡོདཔ་ད་ ནང་ན་གི་བཟོ་བཀོད་འདི་ གཞི་རིམ་གྱི་ས་གཏེར་ལུ་འགྱུར་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
ཡང་ཡང་འདྲི་བའི་དྲི་བ།
གཞན་མི་སི་ལི་ཀེཊ་གཏེར་རྫས་ཚུ་ལས་ ཨོ་ལི་ཝིན་གྱི་བཟོ་བཀོད་འདི་ ག་ཅི་གིས་ ཁྱད་པར་བཟོཝ་སྨོ?
Olivineནང་ལུ་ སྲོག་རླུང་གི་རྡུལ་ཕྲན་ཚུ་ གཅིག་གིས་གཅིག་ལུ་ བརྗེ་སོར་འབད་མི་ཚུགས་མི་ SiO4 tetrahedra ཟེར་མི་ སོ་སོ་སྦེ་ཡོདཔ་ལས་ འདི་ལུ་ nesosilicate ཟེར་ ངེས་ཚིག་བརྗོདཔ་ཨིན་མས། འ་ནི་འདི་ རིམ་མཐུན་ silicates(pyroxenesབཟུམ)དང་ sheet silicates(micasབཟུམ) དེ་ལས་ གཞི་བཀོད་ silicates(quartzབཟུམ)ཚུ་དང་ ཁྱད་པར་ཡོདཔ་ད་ འདི་ནང་ལུ་ tetrahedraགིས་ སྲོག་རླུང་བགོ་བཤའ་རྐྱབ་སྟེ་ བཟོ་བཀོད་རྒྱ་སྐྱེད་འབདཝ་ཨིན་མས། སོ་སོ་སྦེ་ཡོད་པའི་ ཊེ་ཊ་ཧེ་ཌ་ར་གིས་ ལྕགས་རིགས་-སྲོག་རླུང་མཐུད་སྦྱོར་གྱིས་ གཅིག་ཁར་བསྡོམས་ཏེ་ མཐོ་ཚད་གསུམ་-གི་དྲ་རྒྱ་མཐུག་དྲགས་ཅིག་བཟོཝ་ཨིན།
ག་ཅི་འབད་ ཨོ་ལི་ཝིན་ལུ་ ལྕགས་རིགས་ཀྱི་ས་ཁོངས་སོ་སོ་གཉིས་ཡོདཔ་ཨིན་ན (M1 དང་ M2)?
ཨོར་ཐོར་ཧོམ་བིག་འདྲ་མཉམ་དང་ སྲོག་རླུང་གི་རྡུལ་ཕྲན་ཚུ་གི་ དམིགས་བསལ་གྱི་བསྡུ་སྒྲིག་སྒྲིག་བཀོད་འདི་གིས་ ཕྲ་རྡུལ་གྱི་ཐོག་ལས་ དབྱིབས་བརྒྱད་ཀྱི་གནས་རིམ་གཉིས་བཟོཝ་ཨིནམ་དང་ འདི་ཡང་ སྦོམ་ཆུང་དང་བཟོ་སྒྱུར་ཚུ་ དུམ་གྲ་ཅིག་སོ་སོ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། M1 འདི་ གཡོ་སྒྱུ་ལྟེ་བ་གུ་སྡོད་ཞིནམ་ལས་ ཆུང་ཀུ་དང་ བཟོ་སྒྱུར་འབད་ཡོདཔ་ད་ M2 འདི་ མེ་ལོང་ཁོད་སྙོམས་གུ་སྡོད་ཞིནམ་ལས་ སྦོམ་དང་ དུས་རྒྱུན་ཅན་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། འ་ནི་ཁྱད་པར་འདི་གིས་ གློག་རྫས་ག་གིས་ ས་སྒོ་ག་འདི་ལུ་དགའ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་ན་དང་ དངོས་པོ་གི་དངོས་གཟུགས་ཚུ་ ཚད་འཛིན་འབདཝ་ཨིན་མས།
གྲུབ་ཆ་འདི་གིས་ ཨོ་ལི་ཝིན་ཕྲ་རྡུལ་གྱི་བཟོ་བཀོད་ལུ་ ག་དེ་སྦེ་གནོད་དོ་ག?
forsterite{0}}fayaliteརིམ་པ་ནང་ལུ་ ལྕགས་ཀྱི་ཚབ་ལུ་ magnesiumའབདཝ་ལས་ Fe2+འདི་ Mg2+ལས་སྦོམ་ཡོདཔ་ལས་ ཁམས་ཕྲན་འདི་ གཅིག་མཚུངས་སྦེ་རྒྱ་སྐྱེད་འགྱོཝ་ཨིན་མས། གཞི་རྟེན་བཟོ་བཀོད་ཀྱི་ཊོ་པོ་ལོ་ཇི་འདི་འགྱུར་བ་མེད་པར་ལུས་ཡོད།-གནམ་སྟོང་སྡེ་ཚན་གཅིག་པ་དང་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་གནས་རིམ་གཅིག་པ་ མཉམ་འབྲེལ་མཐའ་འཁོར་གཅིག་པ། མཐུད་འབྲེལ་གྱི་རིང་ཚད་འདི་ དུམ་གྲ་ཅིག་ཡར་སེང་འགྱོ་དོ་ཡོད་རུང་ རྡུལ་ཕྲན་གྱི་སྒྲིག་བཀོད་འདི་ གཞི་རྩ་ལས་རང་ ཅོག་འཐདཔ་སྦེ་རང་ སྡོད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། འདི་གིས་ མཇུག་-འཐུས་མི་ཚུ་གི་བར་ན་ ཐབས་ཤེས་བརྟན་པོ་ཆ་ཚང་འབད་བཅུགཔ་ཨིན།
ཨོ་ལི་ཝིན་གྱི་བཟོ་བཀོད་འདི་གིས་ ཆུ་ཡང་ན་ གཞན་མི་འཕུར་མདའ་ཚུ་ བཀག་ཚུགས་ག?
ཚད་ལྡན་གྱི་ olivine བཟོ་བཀོད་ནང་ hydroxyl སྡེ་ཚན་དང་ རྡུལ་རྟེན་ཆུ་མེདཔ་ཨིན། ཨིན་རུང་ hydrogenགི་ཚད་གཞི་འདི་ OHསྡེ་ཚན་གྱིས་ སྲོག་རླུང་གི་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་ཚབ་ལུ་ ཡང་ན་ ས་སྟོང་ནང་ལུ་སྡོད་མི་ཅིག་སྦེ་ བཙུགས་ཚུགས་ནི་ཨིན་མས། འ་ནི་ "ཆུ" ནང་དོན་འདི་ གནམ་མེད་ས་མེད་དམའ་ཤོས་སྦེ་ལུསཔ་ཨིན།<50 ppm by weight), but even trace hydrogen significantly affects electrical conductivity and diffusion rates. Water content increases with pressure, making transition zone olivine polymorphs potentially important water reservoirs in Earth's deep interior.
ལྡེ་མིག་གཞི་བཀོད་ཚད་བཟུང་བཅུད་བསྡུས།
ཨོ་ལི་ཝིན་ཕྲ་རྡུལ་གྱི་བཟོ་བཀོད་འདི་གིས་ གཤམ་གསལ་གྱི་གཞི་རྩའི་ཁྱད་ཆོས་ཚུ་སྟོནམ་ཨིན།
ཀརསི་ཊལ་ལམ་ལུགས།: བར་སྟོང་སྡེ་ཚན་ Pbnm དང་ཅིག་ཁར་ Orthorhombic (ཡང་ན་ Pnma གདམ་ཁ་ཅན་གྱི་སྒྲིག་སྟངས་ནང་)།
ལེ་ཊིསི་ཚད་བཟུང་ཚུ།:
ཕོར་སི་ཊི་རའིཊ་: a ≈ ༤.༧༥ Å, b ≈ ༡༠.༢༠ Å, c ≈ ༥.༩༨ Å
ཕ་ཡ་ལའིཊ་: a ≈ ༤.༨༢ Å, b ≈ ༡༠.༤༨ Å, c ≈ ༦.༠༩ Å
སྒྲིང་ཁྱིམ་གྱི་སྡེབ་རིགས།: ལྕགས་རིགས་-སྲོག་རླུང་ཨོ་ཀ་ཊ་ཧེ་ཌ་ར་ (MO6) བརྒྱུད་དེ་མཐུད་ཡོད་པའི་ སོ་སོ་སྦེ་ཡོད་པའི་ SiO4 ཊེ་ཊ་ཧེ་ཌ་ར་ (MO6)
ལྕགས་རིགས་ས་ཁོངས།: ཚད་གཞི་དང་བཟོ་སྒྱུར་མི་འདྲ་བའི་ཨོ་ཀ་ཊ་ཧེཌ་རེལ་གྱི་ས་ཁོངས་གཉིས་ (M1 དང་ M2)
སྲོག་རླུང་གི་གནས་སྟངས།: asymmetric unit ནང་ལུ་ ཕྲ་རྡུལ་གྱི་ཐོག་ལས་ སྲོག་རླུང་གི་ས་ཁོངས་མ་འདྲཝ་གསུམ།
བཟོ་བཀོད་རིགས།: ཟུར་དྲུག་ཅན་གྱི་ཉེ་འདབས་- ཐེ་ཊ་ཧེཌ་རལ་དང་ ཨོ་ཀ་ཊ་ཧེཌ་རལ་གྱི་སྟོང་ཆ་ནང་ ཀེ་ཊི་ཡོན་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ སྲོག་རླུང་གི་སྒྲིག་བཀོད་བསྡུ་སྒྲིག་འབད་ཡོདཔ།
དབྱེ་བ།: ནེ་སོ་སི་ལི་ཀེ་ཊི་ (orthosilicate) ནི་སོ་སོར་བཞག་པའི་ཊེ་ཊ་ར་ཧེཌ་རལ་གྱི་ཆ་ཤས་ལས་བརྟེན་
མཉམ་འབྲེལ།: ༤ མཉམ་འབྲེལ་ནང་ Si (tetrahedral), M ཀ་ཊི་ཡོན་ ༦ མཉམ་འབྲེལ་ནང་ (octahedral)
འ་ནི་བཟོ་བཀོད་ཀྱི་གཞི་བཀོད་འདི་གིས་ ས་ཁམས་རིག་པའི་མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ནང་ལུ་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་སྦེ་བཞག་ཚུགསཔ་མ་ཚད་ འཕྲུལ་རིག་གི་ལག་ལེན་ནང་ལུ་ འཕྲུལ་ལྟོ་གི་རྒྱུ་ཆ་གོང་འཕེལ་ཅན་ཚུ་གི་གཞི་འགྱམ་ཡང་བྱིནམ་ཨིན། olivine གི་བཟོ་བཀོད་འདི་ ལྕགས་རིགས་-སྲོག་རླུང་མཉམ་འབྲེལ་དང་གཅིག་ཁར་ ཤུགས་ཆེ་བའི་ covalent Si-O མཉམ་སྡེབ་འབད་མི་འདི་གིས་ འཛམ་གླིང་ནང་ལུ་ ཁག་ཆེ་ཤོས་དང་ མཐུན་རྐྱེན་མ་འདྲཝ་ཡོད་པའི་ ས་གཏེར་གྱི་བཟོ་བཀོད་ཅིག་ལུ་འགྱུར་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
